Van kloosterschool tot buurtgarage
Achter de gevels van de Prins Hendrikstraat ligt een plek met een verrassend verleden: eerst een klooster met meisjesschool, daarna een garage die bijna verdween.
Het Zeeheldenkwartier ontstond tussen 1870 en 1890 op grond die ooit van koningin Anna Paulowna was. De straten kregen de namen van Nederlandse zeehelden en ontdekkingsreizigers. De Prins Hendrikstraat is vernoemd naar prins Hendrik ‘de Zeevaarder’. Op nummer 57-59 begint het verhaal van De Zeeheld.
- 1878
Een nieuwe parochie
De bisschop richt in de groeiende wijk de parochie Onze Lieve Vrouw Onbevlekt Ontvangen op, in de volksmond ‘het Kleine Veentje’. De jezuïeten die de parochie leiden, willen ook goed onderwijs voor de kinderen uit de buurt.
- 1889
De Mariaschool
Op verzoek van de jezuïeten nemen de zusters Franciscanessen van Mariadal uit Roosendaal het onderwijs op zich. Architect Nicolaas Molenaar sr. – een leerling van Pierre Cuypers – ontwerpt aan de Prins Hendrikstraat een klooster met kapel. De schoollokalen komen aan de achterkant, aan de Tasmanstraat.
- 1892
De grote kerk ernaast
Dezelfde Molenaar bouwt in de buurt de parochiekerk met haar twee torens van 72 meter, nog altijd een herkenningspunt in de wijk.
- 1890–1963
Ruim zeventig jaar onderwijs
De zusters geven er kleuterschool, lagere school, Fröbelopleiding, mulo en huishoudonderwijs. Oud-leerlingen herinneren zich vooral de lange gangen, de twee speelplaatsen en de kloostertuin waar de klassenfoto’s werden gemaakt.
- 1963
De zusters vertrekken
Het klooster wordt opgeheven. Later wordt het gebouw van Molenaar gesloopt. Volgens buurtverhalen deed het pand tussendoor nog dienst als pension voor Spaanse gastarbeiders.
- Daarna
Een garage van de winkeliers
Volgens buurtbewoners kocht de winkeliersvereniging van de Prins Hendrikstraat het terrein en liet er een parkeergarage bouwen, met ruim 200 plekken. Wie in de straat boodschappen deed, kon er voordelig parkeren.
- 1996–1998
Strijd om parkeerruimte
In 1996 voert Den Haag betaald parkeren in het Zeeheldenkwartier in. De garage aan de Prins Hendrikstraat heeft het moeilijk; de gemeente laat onderzoeken hoe hij weer goed gebruikt kan worden, onder de werktitel ‘Koninklijke stallen’.
- 2016
Bijna verdwenen
De garage staat al jaren leeg en wordt verkocht aan een projectontwikkelaar. Die wil er zo’n zestig appartementen van maken, met maar 45 parkeerplekken in plaats van de ruim 200 die er waren. Bewoners, ondernemers en horeca in de straat komen in verzet: de parkeerdruk in de wijk is al hoog.
- 2017–2018
De politiek bemoeit zich ermee
Raadsleden stellen vragen over de verdwijnende parkeerplekken. Achter de schermen wordt gezocht naar een oplossing waarbij de garage voor de wijk behouden blijft. De wijk krijgt dus toch haar garage, maar de manier waarop dat ging, leidde later nog tot flinke politieke discussie in de gemeenteraad.
- 2019
De gemeente koopt
HTM gaat rijden met nieuwe, bredere lagevloertrams. In de smalle Zoutmanstraat passen die trams niet meer naast geparkeerde auto’s. Zo’n honderd parkeerplaatsen in de Zoutmanstraat en op de Laan van Meerdervoort moeten verdwijnen, en de gemeenteraad wil compensatie voor de buurt. Het college stemt in met de aankoop van De Zeeheld. Volgens de afspraak herstelt en renoveert de eigenaar de garage eerst grondig. Daarna gaat het eigendom over naar de gemeente.
- 2019–2020
Grote opknapbeurt
De garage wordt constructief hersteld en vernieuwd, krijgt een toegangscontrolesysteem en wordt ingericht met vanaf 135 parkeerplaatsen. In de zomer van 2020 is het werk klaar. Bewoners komen met het idee om zonnepanelen op het dak te leggen en de gevel aan de Prins Hendrikstraat te vergroenen.
- 2021
Heropening
Op 1 februari 2021 gaat Parkeergarage De Zeeheld open als stallingsgarage, beheerd door Q-Park. De buurt is blij met de plekken, maar niet met de prijs. Een plek in de garage blijkt bijna acht keer zo duur als de bewonersvergunning op straat, die toen € 64,20 per jaar kostte. Een bewoner noemt de compensatie in de wijkkrant ‘een wassen neus’, en er volgen felle debatten. Toch is het eindelijk weer een garage van en voor de wijk.
Ook De Tasmanhof rees op uit de as
Direct naast de garage, aan de Tasmanstraat, stond basisschool De Wereldwijzer. Op 16 januari 2006 brandde die school volledig af – gelukkig raakte niemand gewond. Na jaren van plannen, handtekeningenacties en een compromis tussen buurt, gemeente en Haag Wonen kwamen er twee dingen voor terug: woongebouw De Tasmanhof en de Zeeheldentuin.
Zo is dit stukje Zeeheldenkwartier al meer dan honderd jaar een plek waar onderwijs, wonen en buurtgevoel samenkomen.
Over De TasmanhofWaar ooit kloosterzusters les gaven en winkeliers een garage bouwden, parkeert de buurt nu weer zelf.
Weet jij meer?
Heb je op de Mariaschool gezeten, foto’s van de oude garage of herinneringen aan de Prins Hendrikstraat? We vullen dit verhaal graag aan. Laat het ons weten via de contactpagina.
Bronnen o.a.: Erfgoedcentrum Nederlands Kloosterleven, Haags Gemeentearchief, raadsinformatie gemeente Den Haag, Zeeheldennieuws en Omroep West. Gegevens over de periode 1963–1996 zijn deels gebaseerd op herinneringen van buurtbewoners. Foto’s van de Mariaschool en de Prins Hendrikstraat vind je in de beeldbank van het Haags Gemeentearchief.